nepal life

म्हुतुइ धौ फिनाः च्वनेमजिल (नर्मदेश्वर प्रधानया समसामयिक च्वसु)

नर्मदेश्वर प्रधान

मन्त्री जुइवं हे शहरी मन्त्री अर्जुननरसिंह केसीं घोषणा याइ । “जिं बुल्डोजरं पेले यानाः नं शहर निर्माण योजना न्ह्याके । पूवंके ।” तर शहरी विकासया नामय् जनतायात जुयाच्वंगु अन्याय, दमन, शोषणया विरोध यानाः थ्व हे मन्त्रिमण्डलया छम्ह मन्त्री बुलडोजर आतंक पनेत पिहां वइ । सडक विस्तारया नामय् अन्धाधुन्ध जुयाच्वंगु बुल्डोजरया पेलान पनेत थःगु पदयात बाजी तइ । वयकः खः नवीन्द्रराज जोशी । वयकः काठमाडौं उपत्यका दुनेया सांसद खः । स्थानीय जनताया पुचलय् बुम्ह, हुर्के जूम्ह । वय्कः पिनेयाम्ह मखु । थ्व हे कारणं सथानीयबासीत धइपिं सु ? इमि कथा व्यथा छु ? वय्कलं बांलाक स्यू । थू । शहरीकरण, सडक, विकासया नामय् उपत्यकाय् बुल्डोजरया आतंक गुगु न्ह्याकाच्वंगु खः उकिया ल्यूने तःधंगु शक्ति केन्द्र दु । अल्याख ध्यबाया चलखेल दु । उपत्यकाबासीत शहरीकरण नामय् थौं असुरक्षित । गाँसबासया संकटय् लानाच्वंगु दु । सडक निर्माण, विस्तार, शहरीकरणया नामय् काठमाडौंया जनताया बासस्थान थौं बेठेगान । काठमाडौंबासीत च्वनेगु थाय्बाय् मदयाः काठमाडौं नं निष्काशित जुइगु वातावरण वयाच्वंगु दु । सडक विस्तारया नामय् उपत्यकाय् गांगांया सांस्कृतिक, प्राकृतिक, जातीय पहिचान नामेट यायेगु सुनियोजित षड्यन्त्र जुयाच्वंगु दु । थ्व क्रूर षड्यन्त्रया शिकार उपत्यकाया नेवाःत जुइ । थुकिइ छुं शंका मदु ।

शहरीकरण, विकासया खँ मखु । खँ थन कुनियतया जुइ । थौं सडक विस्तारया नामय् गुलि मनूतय् उठीबास जुइ । गुलि मनूत कंकाल जुइ । उकिया च्यूता मतसे, क्रूर दमनकारी हिटलरं थें उपत्यकाबासीतय्त संहार यायेगु नीति थौं सरकारं नालाच्वंगु दु । उपत्यकाबासीतय् संकट, पीडालिसे निश्चिन्त खेलवाड यायेफुम्ह थ्व भूमिगत शक्ति जरुर नं चानचुन मखु । थ्व हे भूमिगत शक्तितय् पोषक, दलालतसें थौं राजनीति यानाच्वंगु दु ।

थौं उपत्यकाबासीत राजनीतिक दृष्टिं कमजोर जुयाबी । उपत्यकाबासीत राजनीतिक दृष्टिं थीथी पार्टीइ विभाजित । उपत्यकाबासीतय् राजनीतिक तागत छताछुल्ल जुयाबी । दलगत राजनीतिया अनुशासनया नामय् नेवाःत गुगुं नं जायज मुद्दायात कयाः पिहां वये असमर्थ । अनुशासनय् च्वनेमाः । दलीय व्यवस्थाय् अनिवार्य जुइ । तर जब मुद्दा जायज जुइ, जब न्याय खतराय् लाइ, जब जनता घोर आपती लाइ, अले आत्मघाती अनुशासनय् च्वनेगु ला कि ? मच्वनेु ? अन्याय, अत्याचारया विद्रोह यायेमफुपिंत गय् राजनीतिक प्राणी धायेफइ ? उपत्यकाबासी राजनीतिक प्राणीतय् हैसियत छु ? गुलि ? थौंया उपत्यकाया हीन स्थितिं क्यनी । सडक विस्तार वा उपत्यकाबासीतय्त विस्थापित यायेगु षड्यन्त्र वा उपत्यकाया पहिचानयात तहसनहस यायेगु कुनियतयात कयाः न्ववायेगु मानवीय सरोकारया खँ मखुला ? थ्व राष्ट्रया समस्या मखु ला ? छाय् थुकियात साम्प्रदायिक समस्या, संकीर्ण विखण्डनकारी नियत खंकी ? छाय् थुकियात न्हंका छ्वयेगु प्रयास याइ ? स्थानीय नेतात छाय् निरीह जुइ ?

हालय् उद्योगमन्त्री नवीन्द्रराज जोशीजु उपत्यकाबासीतय् पक्षय् वइ । उपत्यकाबासीतसें थःगु मुद्दाय् राजनीतिक लिधंसा दुगु अनुभव याइ । खतु कांग्रेसी मन्त्रीं जक मखु, मेमेगु दलया नेता, मन्त्रीतसें नं उपत्यकाबासीतय् संकटय् सहानुभूति क्यनेमाःगु खः ? थःत फाइदा जुइगु खँय् दलत एकताबद्ध जू । धाइ । आः नं पिने खनेदुगु छुं छुं खँय् विमति खनेदुसां ततःधंगु भागबण्डाया खँय् प्रमुख दलतय् दथुइ मेलमिलाप दु । इमि दथुइ आम सहमति दइ । तर थौं उपत्यकाय् न्यनाच्वंगु आतंकप्रति प्रमुख दलतय् दथुइ आम सहमति छाय् मन्त ? उकिं हे थौं बुलडोजरया उपत्यकाय् फूर्ति तच्वयाच्वंगु ला ? अन्ध सडक विस्तार व बुलडोजर आतंकया विरोधय् मन्त्री नवीन्द्रराज जोशी पिहां वयेवं मन्त्री जोशीया विरोधय् लाक्व पाक्व म्हुतु ल्हायेगु सुरु याना हये धुंकल । उपत्यकाबासीत लिसे जानाः मन्त्री जोशीं विकास पनेत स्वत । मन्त्री जोशीयात आक्रमण यानाहइ । थःगु चुनाव क्षेत्रया दाजु किजापिनि मुद्दायात कयाः न्ववाइ । मन्त्री जोशीयात विकास भँडुवा धकाः ब्वः बीगु सुरु याइ । छगू हे मन्त्रिमण्डलय् छगू हे पार्टीया शहरी विकास मन्त्री । मन्त्री अर्जुननरसिंह केसीं मन्त्री जोशीपाखें उपत्यकाबासीतय् आर्तनाद न्यनेमाः । नाजिवाद, फासीवाद शैलीं बुल्डोजरं पेले यायेगु स्वये मज्यू । छगू पार्टीं धयां छु याये ? छगू हे पार्टी दुने नं काटामार । गूट, उपगुट खनेदइ । पार्टी दुने नं गुण्डागर्दी यायेमफुपिं कमजोर जुइ । मन्त्री जोशी महासरलम्ह । वय्कःयात उपत्यकाबासीतय् पक्षं ल्वाये उलि अःपुइ मखु । उपत्यकाबासीतय्त राजनीतिक रुपं क्षीण यानाबी धुंकल । उपत्यकाया राजनीतिक नेतातय्के उपत्यकाया पीडा पक्षय् न्वंवाःगु राजनीतिक तागत मदु । साहस मदु । मन्त्री नवीन्द्रराज जोशीया उपत्यकाबासीतय्त बुलडोजरया आंतकं पितहयेगु कुतलय् उपत्यकाया अन्य सांसदतय् गुज्वःगु सहयोग जुइ ? उपत्यकाया कोर क्षेत्रया सांसदतसें थ्व खँय् न्वंवायेमाः । म्हुतुइ धौ फिनाः च्वनेमजिल ।