nepal life

न्याता दान –पञ्चदान

– लव कर्माचार्य –
दछी बाय् दँय् छकः वइगु थ्व पञ्चदान पर्व निगूगु येँ ख्वप पञ्चदान लानाच्च्वनी । वंगु श्रावण शुक्ल गुंलाथ्वः अष्टमि खुन्हु लाइगु पञ्चदान पर्व न्हापांगु यल पञ्चदान जुइ सा थ्व आः वइगु भाद्र कृष्ण गुंलागाः त्रयोदशी खुन्हु लाःवइगु पञ्चादान पर्व ल्यूगु येँ व ख्वप पञ्चदान जुइ । पञ्चदानया नामं अपभ्रंस जुयाकथं आपाःसिनं पञ्जरां, पञ्जदां धयाच्वनीगु न्यनेदु । वास्तवय् थ्व पञ्चदान धइगु न्याताजि थीथी वस्तु दान बीगु हे पञ्चदान धाइ ।
१) न्याता जी धाय्बलय् अन्नया वा, छ्व, जाकि, कःनि आदि जुल सा ।
२) मेगु दुरु व चिनी तयाः थुयाः बुकातःगु खीर बाय् तस्मी बाय् पायस ।
३) मरि पक्वान दान स्वारी, माल्पुवा, हलुवा आदि दान ।
४) दक्षिणा थम्हं फुथे फक्व श्रद्धां दक्षिणा नामं ध्यबा ।
५) फल धाय्बय् केरा, पासि, स्याऊ आदि थ्व इलय् छु छु सि सइगु खः उपिं हे फल दान ।

थ्व पञ्चदान बीगु धइगु अन्न ला चाया थल गुलुपाः नं तुयाः बीगु जुयाच्वनी । गुलुपाः नं द्यःयात ध्यबा, ग्वःग्वय् व दक्षिणा बाय् ध्यबा सलिंखय्  तयाः जाकिंयला खतं भागि यानाः द्यःयात किसलछाय् थें खःसा
गुलुपालय् जाकि यलाः उकिया द्यःने दक्षिणा जक तयाः छाइगु जुयाच्वनी । मरु बँ पसःया गुलुपाः मी हया च्वनीगु खनीबलय् पञ्चदान पर्व लुमंकाच्वनी । झी न्हापा पुलांपिं मनूतय् धापूकथं गथांमुगलंनिसें नखःचखः पर्व ब्वना हइगु धाइकथं गथांमुगलं च्यान्हु नागपञ्चमि, उकियां प्यन्हु यल पञ्चदान, उकियां च्यान्हु गुन्हुपुन्हि, उकियां च्यान्हुं कृष्णाष्टमि, उकियां च्यान्हु पञ्चदान वइच्वनी धाइकथं । थ्व पञ्चदान पर्व वंगु गथांमुगलं लछि, गुन्हु पुन्हि नं बाःछि, कृष्णाष्टमि च्यान्हु थ्व पञ्चदान लाः वइच्वनी ।
थ्व पर्व बौद्धमार्गीपिनि धाय्बलय् बुद्धाचार्य बाय् (शाक्य) जातिपिनि व बज्राचार्य बाय् गुरुवाचार्यपिनि जक हनीगु जुयाच्वनी । थ्व पञ्चदान स्वनिगःया ये“ नगरया गनगन शाक्य व गुभाजु जाति बस्ति व वास थान दु अन अन थ्व पर्व हनाच्वनेमाःगु जुइसा, ख्वप नगरया गनगन शाक्य व गुभाजु जाति बस्ति व वास थान दु अन अन थ्व पर्व हनीगु जुयाच्वनी । ख्वपया इता बहाः, झस बहाः, सुखु बहाः आदि इत्यादि थासय् थ्व पर्व जुयाच्वनी ।

नगरया शहर दुने क्वःने क्वहिति बहाः, खुसि बहाः, कुंसा बहाः, न्हूघः बहाः, थान बहाः, ओम बहाः, लगं बहाः, तुकंबहाः आदि इत्यादि जुइ । येँ नगरया शहर थःने यटखा बहाः, इतुंबहाः, झ्वाःबहाः, ध्वाखा बहाः, छुस्या बहाः, मुस्या बहाः, गंबहाः, असं बहाः, मखं बहाः, दगु बहाः, तक्ष बहाः, दौबहाः, जनबहाः, जमः बहाः, नघःबहाः थाय्मरु बहाः, श्रीघट बहाः आदि जुया च्वनी ।
थ्वपिं बहाः धाय्मात्रं क्वाःपाः द्यः चीभाःद्यः दुथाय् जक थ्व पञ्चदान पर्व न्ह्यानाच्वनी । ये“ नगरया शहरं पिने चाबेल, स्वयम्भु, च्वबहाः, बौद्ध, शंखरापुरय् बौद्ध मार्गी समाज, परिवार, गुंबहाः आदि थासय् थ्व पञ्जरां पर्व न्ह्यानाच्वनी ।
थ्व पञ्चदान पर्व हनेत बौद्ध समाजं परिवारपिनि छन्हु न्ह्यः छ ेँछेँ पिने सुचिनिसि, च्वसो जुयाः म्वः ल्हुयाः  वस्त्र हियाः छेँ छे य् गोवर स्यूचां इलाः सुचुपिचु सफा जुयाच्वना कथं छन्हु न्ह्यः खीस तस्मी थुयाः मरि छुनाः तयार याना च्वनेमाःकथं कन्हय् खुन्हु त्वाःबहाःया दक्व छेँ छेँ बहालय् फलय् मिजं थकालिंनिसें मिजं क्वकालि थ्यंक क्वाःपाः द्यः भगवान द्यःपिन्त पुजा यानाः धुंधुपाँय् इताः बियाः दक्षिणा, फल, मरि, खीर अन्न छायाः गुलुपाः छानाः द्यःया प्रसाद कथं थकालिंनिसें सिन्हः, स्वां, छुकाः दक्षिणा बियाः वा,  जाकि आदि अन्न पञ्चदान कथं बिया है च्वनी कि थ्वयात पञ्चदान फ्वं वनीगु मखु कि पञ्चदान फः वनीगु पञ्चदान काः वनीगु धाइ ।


पञ्चदान बीगु काइगु आपाः यानाः न्हापां बहाः बिहारय्  निं कायेगु जुइ अन धुनेव त्वाःबहाःया न्हय्खा छेँ छेँ य् थाहाँ वनाः काः वनेमाः, बिया छ्वय्माः धइगु धापू न्यनेदु । बी धुनेव कौला तुच्चा याकाः छ्वय्माःगु नं चलन दै च्वनी । त्वाःया छ छेँपञ्चदान काय् धुने सिधय् व पिने पिने मेमेय् थाय् बहाःबिहार चाःहिलाः काः वनेमाःगु जुयाच्वनी ।
पञ्चदान काय्बिये बहाःबिहारय् गुन्हुपुन्हि बले बहिद्यः दिपंकर द्यः ब्वय् थें थुबले नं पञ्चदान नामं पञ्चदान द्यः न्याम्ह नांया बैरोचन, अमिताभ, अक्षोभ्य, अमोघसिद्धि, रत्नसम्भव, न्यागू नांया न्याता उनया बुद्ध भगवान गनं गनं ब्वना तैगु खनेदयाच्वनी सा अंगलय् तसबीर किपाः ब्वया तैथें पौभाः किपाः (रेखाचित्र) नं खायाः ब्वया तइगु जुयाच्वनी । थथे द्यः ब्वय्गु ब्वय्माःकथं गन दया च्वनी सा गनं ब्वय् म्वाःकथं ब्वै मतःगु जुयाच्वनी । गुभाजु, गुरुजु, बज्राचार्य, शाक्य, बुद्धाचार्यपिनि तुतः ब्वनाः कयाच्वनीगु जुइ ।