nepal life

थःगु मान्यता व सिद्धान्तय् च्वनागु दुः विद्रोही कवि बुद्ध साय्मि

नेपालभाषा साहित्य ख्यलय् विद्रोही कवि कथं नांजाःम्ह बुद्ध साय्मि थ्व इलय् थःगु उसाँय् स्यंगुलिं अप्वः धयाथें ई छेँय् लानाच्वंगु दु । वय्कःयात सुनानं ज्याझ्वलय् आमन्त्रण याःसां मजिमगाःगु ज्याझ्वः बाहेक मेथाय् झाये फयाच्वंगु मदु । मधुमेह, लीवरया लिसें थीथी ल्वय्या हुनिं चिकित्सकपिनिगु सल्लाह कथं वय्कः छेँय् हे आराम यानाः च्वना च्वनादीगु दु । थःगु सक्रिय जीवनय् वय्कलं नीन्यादँ नीखुदँ राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकया कर्मचारी जुयाः ज्या यानादिलसा थ्वयां लिपा नेवाः देय्गू नेपालमण्डलया संस्थापकमध्ये छम्ह जुयाः देय्गूया संस्थापक जुयाः न्ह्यचिलादिल । थ्वया लिपा नेपाः राष्ट्रिय पार्टीपाखें समानुपातिक सभासद जुयाः प्यदँतक संविधानसभाय् ज्या यानादिल । नेपालभाषा साहित्यिक ख्यलय् पुलांम्ह साहित्यकार विद्रोही कविया नामं म्हसीका बियाः वयाच्वनादीम्ह बुद्ध साय्मि चिनाखँलिसें निबन्ध व थीथी सफू पिकनादीगु दु । नेवाः अनलाईन न्यूजलिसे वय्कःया छेँय् जूगु खल्हाबल्हा संक्षिप्त रुपं न्ह्यब्वयाच्वना । –सं.

छिगु उसाँय् गथे च्वं ?

तसकं थाकु, म्हिगः म्हीग तिनि तसकं प्वाः स्यानाः समस्या जुल । मधुमेह ल्वचं त्वःतू मखु । जा नयेन्ह्यः थिक जु, जा नयेधुंकाः मधुमेह बढे जुयाच्वंगु दु । लीवरया नं समस्या दु, न्हि च्याता वासः नयाच्वनागु दु । जितः स्वयाच्वंम्ह डाक्टरं जितः छि भ्वाथःगु कापःथें जुइधुंकल, छथाय् पर्कूसा मेथाय् गुइगु, छथाय् सूसा मेथाय् प्वाः गनीगु धकाः धायेगु यानाच्वंगु दु । थौंकन्हय् तुति नं तसकं स्यात । म्हगः कमजोर जूगुलिं उखेंथुखें वने हे मफु, छेँय् हे आराम यानाच्वनागु दु ।

निगू स्वंगू ज्याझ्वलय् ला छि झाःगु खनेदु ?

जिगु हे नामय् याःगु ज्याझ्वः ,जितः हे सम्मान याये धकाः तयातःगु ज्याझ्वलय् ला मवंसे मगात । मफुसां जिमि जहान ज्वनाः वनेगु यानाः । ईल्वहँ नं याकः कविता वाचन ज्याझ्वः यात, कविता ब्वं वना । उखुन्हू तिनिं न्हूदँ कुन्हु बसन्तपुरय् भिंतुना सभाय् ईमेज नेपालभाषा सिरपाः लःल्हानाः कायेत वना । जिगु हे त्वालय् उखुन्हू सम्मान ज्याझ्वः छगू जूगु, अन नं वना । फत्तले ला वनेत स्वयेगु खः, म्हं मफया जक खः, दँया ल्याखं ला जि ७४ दँ जक खः ।

नेपालभाषा साहित्य ख्यलय् छितः छु छु सिरपाः लःल्हायेधुंकूगु दु ?

साहित्यिक सिरपाः ला आःतक जितः छगू हे लाःगु मदुनि । म्वाः नं म्वाः, बुद्ध साय्मि नामं हे गाः । नेपालभाषा ख्यलय् जिगु नामं हे जितः म्हसीका बियाच्वंगु दु । साहित्य ख्यलय् लगे जुयाः साहित्यया माध्यमं समाजयात परिवर्तन यायेगु नितिं च्वसू न्ह्याकागु खः । आःतक ‘जि, जिगु वर्तमान’, ‘कविता थौंया मिखां’ यानाः प्यंगू सफू पिहां वःगु दु । आः थ्व इलय् हाकनं छगू कवितायात कयाः च्वयातयागु थीथी च्वसूया संग्रह पिकायेगु इच्छा ला दु, च्वयातयागु च्वसू उखेला थुखेला जुयाच्वंगु दु ।

छिगु ल्याय्म्हया ई गुकथं वन ?

राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकया कर्मचारी जुयाः २५–२६ दँ ला जागिर हे नया । ल्याय्म्ह बलय् जि मिलेजूम्ह पासा धयाम्ह २२ वडा तेबहाःया माणिक स्थापित खः । उगु इलय् तेबहाःयापिं फुक्क हे पासापिं खः । जुल छु धायेबलय् जि मचांनिसें ल्याय्म्हतक जिगु पाजुपिं तेबहाः जूगुलिं पाजुपिन्थाय् हुर्के जुयागु खः । उकिं ल्याय्म्हया ई तेबहालय् वन ।

साहित्य ख्यलय् मिलेजूपिं पासापिं सु सु खः ?

साहित्य ख्यलय् मिलेजूपिं पूर्णबहादुर वैद्यया लिसें यक्व दु । साहित्य सिर्जना यायेगु झ्वलय् उबले साहित्यकारपिं फुक्कलिसे हे जि मिलेजू । गुलिखे ला आः मदये धुंकल ।

छि ला नेवाः देय्गूया संस्थापकमध्ये छम्ह खः, उगु ईया लुमन्ति कनादी ला ?

जि राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकय् रिटायर्ड जुइत च्यालाति जक ल्यं दनिगु खः । नेवाः न्ह्यलुवाः राजेन्द्र श्रेष्ठं जितः नेवाः देय्गू नेपालमण्डल चायेकाः ज्या सनेमाल धकाः तसकं हे कर यानादिल । वय्कःलिसे हे जानाः उगु इलय् नेवाःतय्त संगठित यायेगु नितिं ज्या नं याना । नायः जुया । राजेन्द्रया राजनीतिक स्वापू बांलाःगुलिं यक्व नेवाः कार्यकर्तापिन्त संगठित यायेगु ज्या याना ।

राजनीतिक रुपं नेपाः राष्ट्रिय पार्टीया सभासद् नं जुयादिल, छिगु कार्यकालया छुं खँ कनादी ला ?

जिं संविधानसभाय् नेपालभाषा नेवाः जाति व नेपाल संवतया नितिं गनतक फु अनतक सः तयागु दु । उगु इलय् गुलिनं सभासदपिं दु, उपिंनाप जिगु सम्बन्ध व सम्पर्क बांलाःजू । जिं संविधानसभाय् फुक्क सभासदपिन्त ज्वजलपा धकाः अभिवादन यायेगु जूगुलिं जितः नं गैरनेवाः सभासदपिन्सं ज्वजलपा हे धकाः अभिवादन याइगु खः । संविधानसभाय् उगु इलय् ज्वजलपा खँग्वः सभासदपिं दथुइ तसकं सरलीकरण जूगु खः । भाषाया सवालय्, नेवाः जातिया सवालय्, आदिवासी जनजातिपिनिगु सवालय् संविधानसभा भवनय् तःक्वःमछि सः तया । दलित, थारु, मुस्लिम सभासदलिसे मिले जुयाः संविधानसभाया भवनय् नाराबाजी याना । संविधानसभाय् हे अवरोध यानाः संघर्ष यानागु खः । उलिजक मखु, न्हूगु संविधानय् नेपाल संवत् न्ह्यथनेमाः धकाः प्रस्ताव हे यंका । गुलि फु उलि जिं संविधानसभाय् ज्या यानागु दु । व थःगु मान्यता व सिद्धान्तय् च्वनागु दु ।

थौंकन्हय् म्हं मफया छि छेँय् च्वनादियागु इलय् छु विचाः यानाच्वनादिया ले ?

म्हं मफुगुलिं थःया उसाँय्या हे अप्वः च्यूताः कायेमाल । जिमि जहान (सरीता मानन्धर), वं तसकं हे दुःख सिल । जितः वासः नकेगु निसें नसात्वसा, गनं वनेमाःसा पासा अले छेँय् फुक्क स्वयेमाःम्ह जुल । वं हे फुक्क यानाच्वंगु दु । जिं खास छुं विचाः याये फयाच्वंगु मदु ।