nepal life

छम्ह च्वमि थुकथं सित ( केदार सितुया च्वसु )

केदार सितु

छम्ह च्वमि कथं जिं थ्व घोषणा यानागु जुल, कि थौंया तिथिइ थ्व च्वमिया मृत्यु जुल !
थौनिसें जि च्वमि मखुत ।
थौंनिसें सुनानं च्वमिया नामं संबोधन यानामबीमा जितः ।
म्हिगःतक समाजया मगाःमचाः, मछिंमज्यू, विसंगति, असंगति, अव्यवस्था, अनाचारया बारे च्वसा न्ह्याकाः समाजयात न्हाय्कं क्यनावयाच्वनाम्ह थौं थःगु हे ख्वाः न्हाय्कनय् स्वयेमछालाः थौंनिसें च्वयेगु ज्यां संन्यास कयाच्वना ।
समाजयात मिखा कंकुकंकुं थौं थः हे समाजया विसंगतिपाखें मिखा तिस्सिनाबीधुन ।
आः सुनानं जिगु पाखें समाजयात भिनिगु, समाजयात भिंकीगु, समाजयात च्वन्ह्याकीगु साहित्यया आस यायेमते ।
आः सुनानं समाजया विसंगतियात प्रहार जुइगु च्वसुया आस यायेमते ।
समाजयात भिंकेगु कुतः यायां जि थः हे थौं थ्व दरिद्रताया भासय् क्वतुनावनेधुन ।
जि थः हे थौं थाहां वयेमफयेक कुतुंवनेधुन, आः जिं समाजयात छु थकायेफइ !
कलाः, काय्म्ह्याय्, थःथिति, जःलाखःला, पासापिं सकसिगुं मिखां कुतुंवनेधुन थौं जि ।
जि कलाःयात तिसा छजु तिकेमफुम्ह भाःत, काय्म्ह्याय्यात स्यल्लाःगु स्कुलय् आखः ब्वंकेमफुम्ह बौ, थःथितियात साक्क भ्वय् नकेमफुम्ह फुकी, पासापिन्त हुच्चापत्तिं ककटेल पार्टी बीमफुम्ह पासा !
थौं थःम्हं थःत हे न्याय यायेमफयेधुन ।
जि थौं थःलिसे हे बायाच्वनेधुन ।

थुलि थुइकादिसँ, थौं छम्ह च्वमिया मृत्यु जुल !

जिं स्यू, जिं मच्वल धकाः थन सुयातं दुःख जुइमखु । सुयातं नुगलय् स्याइमखु ।
जिं मच्वल धकाः सुं द्यापं च्वनेमालिमखु । सुयातं मगाःमचाःया अनुभव जुइमखु । गनं गुगुं ह्याकिं नं वनिमखु । सुयातं छुं कथंया अभावया अनुभव नं जुइमखु ।
निरर्थक च्वयावयाच्वनागु खः जिं । निरुद्देश्य च्वयावयाच्वनागु खः जिं ।
जिगु च्वसाया छुं अर्थ मदु । सुयातं छुं अर्थ तःगु नं मदु । सुनानं अर्थ ब्यूगु नं मदु ।
अर्थहीन च्वसाया मूल्य मदु ।
जिगु च्वसां न त समाजय् छुं ह्यूपाः हे वल, न त ह्यूपाः हयेगु कुतः हे जुल, न त जिगु च्वसा ब्वनाः ह्यूपाः हयेमाःगु खः धकाः हे सुनानं वाःचाय्कल ।
थज्याःगु निरर्थक साहित्यया छुं औचित्य मदु । अर्थहीन खः जिगु साहित्य ।
गुलि नं च्वया, फुक्कं जिगु थःगु आत्मरति जक साबित जुयाबिल ।
थौं सगौरव घोषणा यानाच्वना, जिं च्वयागु फुक्कं जिगु आत्मरति हे जक खः ÷ जिगु कल्पनाया कासाख्यः हे जक खः ।
उकि,ं सुनानं सुयागुं आत्मरतिलिसे सरोकार तयाच्वनेमाःगु मदु ।
जिगु साहित्ययात नं थ्व हे मिखां जक स्वयाब्यूसां गात ।

खः जिं सम्भ्रान्त साहित्यया सिर्जना यायेमफुत, अभिजात्य साहित्यया सिर्जना यायेमफुत ।
जिगु साहित्यं सुयातं जयजय यायेमफुत । जिगु साहित्यं सुयातं महान यानाबीमफुत ।
जिगु साहित्यं सुयागुं वीरगाथा ब्वयेमफुत ।
जिगु साहित्यं सुयागुं  व्यक्तित्वयात बय्बय् यायेमफुत ।
जिगु साहित्य सुयां कृतार्थ जुइमफुत ।
उखुन्हुतिनि छम्ह मंत्रीया मोटरं छम्ह फ्वगिंयात क्यलाः स्याःगु घट्नायात कयाः च्वयागुयात कयाः तःथासं विरोध वल । आवंलि थज्याःगु गैरजिम्मेवार च्वसा न्ह्याकेमते हं ।
छकः उगु ईया दकसिबे शक्तिशालीम्ह नेताया कायं छम्ह मिसायात बलात्कार याःगु व घट्नायात फास्फुस् यानाः त्वपुयाछ्वयेत्यंगु खँयात कयाः च्वयाबलय् नं नेतायात बद्नाम यायेगु कुतः यात धकाः विरोध जक मखु ख्याच्वः तक नं फयेमाल ।
अज्ज ला विपक्षीलिसे जानाः राजनीति यायेगु कुतः यात धकाः आरोप वल ।
अप्वयावनाच्वंगु विकृति, थिके, भ्रष्टाचारयात कयाः च्वयां समयसापेक्ष मजूगु साहित्य धकाः अस्वीकृत यानाबिल ।
समाजया कुरीति व धर्मान्धतायात कयाः च्वयां समाजविरोधी व धर्मविरोधीया लाञ्छना वल ।
समाजया विकृतियात कयाः च्वयां पुरातनवादी, आधुनिकताविरोधी जुल हं ।
थुकथं निम्नस्तरयागु, गैरजिम्मेदारीपूर्ण व पथभ्रष्ट जक साबित जुयाबिल मनूतय्गु मिखाय् जिगु साहित्य ।
जिगु साहित्यं समाजया नस्वाः कायेमफुत । जिगु साहित्यं समाजयात नस्वाके मफुत ।
सुयागु लागि धकाः च्वयागु खः इपिं हे जिगु विरुद्घ दनावल ।
वास्तवय् मगाःमचाः, असंगति, अव्यवस्था, विसंगति, अन्याः, अत्याचार व व्यभिचारयाया खँ च्वयां समाजय् चेतना वइमखु खनि ।
समाजयात च्वसां थनिगु मखु खनि ।
आः समाजयात साहित्यं जागरुक याइ धयागु भ्रम चिलावन ।
साहित्यं समाजय् परिवर्तन हइ धयागु स्वप्न भंग जुइधुंकल ।
समाजयात ला नेतातय्गु भाषणं जक थने फइगु जुयाच्वन खनि ।
चेतना धयागु ला नेतातय्गु भाषणं जक वइगु खनि ।
नेतातय्गु भाषणं जक क्रान्ति जुइगु जुयाच्वन । 
दंदंनिसें महंगीया विरुद्घ च्वयावयां नं सुं छम्ह जनतां महंगीया विरुद्घ सः मतः । तर उखुन्हु चिकंया भाः थकाल धकाः नेतातय्सं उकिया विरुद्घ भाषण यायेवं ग्वलंग्वः मोटर च्याकल जनतां ।
पुलिसया गोली, कथि व टियर ग्यासया तकं च्यूताः मतसे जनता आन्दोलनय् ह्वब्वांवन ।
दंदंनिसें भ्रष्टाचारया विरुद्घ च्वयावयां नं सुं छम्ह जनतां थुकिया विरुद्घ सः मल्ह्वं, न सरकारं हे थुकिया विरुद्ध पलाः ल्ह्वन, न सुं छम्ह नेतां हे थुकियात कयाः छसः नवात ।
उखुन्हु सरकारय् समीकरण यायेमालाः नेतातय् दथुइ भ्रष्टाचारया खँ पोलापोल जुल । भ्रष्टाचार विरोधी आयोगत नं सक्रीय जुल ।
निन्हुस्वन्हु लिपा हे पार्टीं पत्याः मयायेधुंकूपिं व पार्टीयात म्वाःले धुंकूपिं गुलिखे नेता व कर्मचारित भ्रष्टाचार काण्डय् लानाः जेलय् तःगु समाचार वल ।
सरकारय् च्वंपिं नेतातय्सं न्हाय् न्याय्कल, आः राज्य प्रशासनयात भ्रष्टाचारमुक्त यायेगु जुइ !
उबलय्या व्यवस्था जनतामुखी मजुल धकाः च्वयाबलय् नं राष्ट्र्विरोधी जूगु आरोपय् जेलय् क्वच्युंवनेमाल ।
जेलं पिहांवयाबलय् मनूतय्गु मिखां धात्थेंयाम्ह देशद्रोही कथं हे स्वयेगु यानाहल ।
राज्यया मिखाय् जक मखु; समाज, जनता, जःलाखःला, थःथिति, पासापिनिगु मिखाय् तकं देशद्रोही जुयाबिया उबलय् । नतुल कि हे थःपिं नं देशद्रोही जुइगु भयं मनूत चिलाः चिलाः जुइगु ।
व हे व्यवस्थायात व हे जनतां नेतातय्गु आह्वानय् तानाशाही धकाः ल्यहेंथनाबिल । नेतात क्रान्तिकारी घोषित जुल, आन्दोलनय् सीपिं शहीद जुल ।
□ 
साहित्य ज्याख्यलय् मदयेधुंकल ।
साहित्य निरर्थक खः । साहित्य स्वैरकल्पना जक खः । 
साहित्यकारत धयापिं भावावेशी व आत्मरतिइ जक दुनाच्वनिपिं खः ।
साहित्यकारत धयापिं दिवास्वप्नदर्शी जक खः, स्वैरकाल्पनिक प्राणी खः ।
साहित्यकारत धयापिं असामाजिक प्राणी खः । फुस्कुलु आदर्शवादी जक खः । 
साहित्यकारत धयापिं काय्म्ह्याय्, कलाः व परिवारविरोधी खः ।
साहित्यकारं कलाः लहीफइमखु, काय्म्ह्याय् लहीफइमखु, परिवार लहीफइमखु ।
साहित्यकारत धयापिं ला वैरागीत खः । अव्यावहारिक खः ।
साहित्यं जा नकीमखु, साहित्यं वसः पुंकीमखु, साहित्यं तिसा तिकीमखु ।
साहित्यं न ह्यूपाः हे हइ, न क्रांति हे हइ, न जागरण हे हइ ।
साहित्यं ह्यूपाः वइ, साहित्यं क्रांति हइ, साहित्यं जागरण हइ धाइपिं मनूत मूर्ख खः, ढोंगी खः, ज्वलय् म्हंकीपिं खः ।

मांबौया इच्छा काय् डाक्टर जुइमा, इंजिनियर जुइमा धयागु खः ।
व हे इच्छां मांबौनं थः काय्यात ब्वलंकूगु खः, आखः ब्वंकूगु खः ।
बुह्राबुह्रि जुइकाः थःपिनिगु तुतां जुइमा धकाः काय्यात थःपिंसं नसेंमनसें आखः ब्वंकाः थनतक थ्यंकाबिल ।
तर, मांबौया म्हगस सीकसीकं मांबौया इच्छा विपरित च्वमि जुया; समाजयात हीकेगु, समाजय् चेतना थनेगु नुगः जायेक आन्दोलन घानाः ।
च्वसाया बलं संसारयात थःगु यानाकाये धयागु महत्वाकांक्षा थःहे छेँजःपिन्त थः यानाकाये मफुसेंलि तासया महल थें भताभंग जुयाबिल ।
छम्ह च्वमि जुइगु धयागु ला थन आत्महत्या यायेगु ति खः ।
थुयावल, थःथम्हं आत्महत्याया लँ लिनाच्वना ।
कलाः, मचाखाचा, बुह्रि जुइधुंकूम्ह मांयात तकं आत्महत्याया लँ लिकाच्वना !
बांलाक वासः यायेमफयाः बौ दमया ल्वचं मत्यवं हे मदयेधुंकल ।
थःथितिं अबुयात वासः मयाकुसे स्यात धयागु लाञ्छना बिल ।
मांया मुसु आःतकं पाः यायेफुगु मखुनि ।
कलाःया सुकूगंगु ख्वालं न्ह्याबलें धयाच्वनि, साहित्ययात गुबलें छकः ला साःगु तरकारि यानाः न्ह्यच्याकाब्यु, वा, गःपतय् घायेगु लुँयागु सिखः यानाः कियाब्यु ।
उखुन्हुतिनि छम्ह पासां सरकारं बीगु लखंलख वइगु सिरपा काल धकाः समाचारं बय्बय् यात ।
उखुन्हु कलाःया ख्वालय् आस्कुति भाव खना । मिखातय्सं हाथ्या यानाच्वन, छं ग्व अज्याःगु साहित्य च्वयागु ?

मांनं थःपिनिगु श्रमया प्रतिफल फ्वनाच्वन ।
कलाःनं थःगु त्यागया उचित सम्मान फ्वनाच्वन ।
काय्म्ह्याय्नं थःपिनिगु जन्मया सार्थकता फ्वनाच्वन ।
जिगु साहित्यं थ्व छुकियातं सम्बोधन यायेमफु ÷ यानाच्वंगु मदु ।
केवल सिद्धिदासया आदर्श घानाः, धर्मादित्यया धर्मदान पाछायाः वर्तमानयात ह्यय्केगु कुतः हे जक जूगु अनुभव यानाच्वना, थःगु साहित्य ।
साहित्य जीवनया जः जुयामबिल । साहित्यं जीवनयात सम्बोधन मयात ।
जीवनयात सम्बोधन यायेमफुगु छुं नं वस्तुया औचित्य हे छु ?
बस्, थुलि थुइकादिसँ, थौं छम्ह च्वमिया मृत्यु जुल !

ने. सं. ११३२ थिंलागा ६