nepal life

कृष्ण द्यःया नां गुलि ?

– लव कर्माचार्य –
दछी छकः वइगु थीथी चखःनखः तजिलजि पर्व मध्येलय् दँय् छकः वइगु थ्व कृष्णाष्टमि पर्व नं छगू नां दंगु पर्व खः ।
पुलांपिनि मनूपिनि च्यान्हु च्यान्हु पाक नखःचखः ससतिना वइगु धइगु धापूकथं गथांमुगलं च्यान्हु नागपञ्चिमि, उकिं प्यन्हु यल पञ्जरां, उकिं च्यान्हु गुन्हुपुन्हि उकिं च्यान्हु कृष्णाष्टमि जुयाच्वनी ।
क्वाति पुन्हि नं छवाः लिपा वइगु पर्व हे कृष्णाष्टमि पर्व लानाच्वनी । नागपञ्चमि धुनेवं बाःछि भचा मयाक निगूगु पर्व हे थ्व कृष्णाष्टमिया कृष्ण पूजा नं छगू तःधंगु पर्व खः ।
गुन्हु पुन्हि ल्यू व येँ, ख्वप पञ्जरां न्ह्यःया दथुइ लाःगु थ्व कृष्णाष्टमि पर्व आपाः यानाः सौरमानया गते कथं साउनया अन्तिम भदौया आदि लाइगु थ्व पर्व भदैया मध्यलय् इस्वी सम्वत्या सेप्टेम्बर १ तारेखय् नं लाः वल । नत्र भदौया १ गते नं लाः वयेफु ।
चान्द्रमानया तिथि कथं भाद्रकृष्ण ने.सं. कथं गुलागाया अष्टमि तिथि पर्व थ्व कृष्ण जयन्ति पर्व खः । चन्द्रमासया तुमिला व खिमिला यानाः नीप्यंगू अष्टमि मध्येलय् थ्व थौंया कृष्णाष्टमि पर्व तःधंगु पर्व खः । थ्व थौंया कृष्ण बुन्हि व जन्माष्टमि नं खः ।

थ्व कृष्ण बूगु चायात संस्कृत ब्वलिं अहोरात्री धाइ । दच्छिया दुने प्यंगू रात्री दइ च्वनी । मोहनीया गुन्हुगु चा नवरात्री, स्वन्तिया लक्ष्मीपुजायाचा सुखरात्री, शिलाचः¥हेया चा शिवरात्री व थ्व कृष्णाष्टमिया चा अहोरात्री ।
प्रसिद्ध च्याम्ह महापुरुष मध्येलय् रामया ल्यू कृष्ण निम्हम्ह महापुरुष खः ।
भगवान विष्णुया च्यागूगु अवतार खः । विष्णुया नीलवर्ण वाय् नारायणया हरितवर्ण जूगुलिं कृष्णया विष्णुया अवतारकथं नील वर्ण वँचु उन जूगु खः । अथेला कृष्ण सन्ध्या ईकथं सायम या श्याम वर्ण व हाकु उनकथं कृष्णवर्ण जूगुलिं कृष्ण व श्याम नं धाइ । उकिं सुपाँ य्या उनकथं घनश्याम नं धाइ ।
आः कृष्णयात थीथी मनं पुकारय् यानाच्वनी । १) चान्हय् खिउँ बलय् बूम्हकथं कृष्ण, २) निभाः लुकुंविनाः खिउँगु ख्वाःकथं श्याम, ३) मचाया नामं मुकुन्द, ४) बालमुकुन्द, ५) यःकथं लाला, ६) सा जवाःकथं गोपाल, ७) वाल न्ह्यःने तयाः बाल गोपाल, ८) घौ खुया नइम्क कथं माखन चोर, ९) सजवाः गोविन्द, १०) सापू गोपाल, ११) कन्हैया, १२) मुरारी, १३) मोहम्ह – मोहन, १४) मदम्ह मदन, १५) वाउँ उनम्ह हरि, १६) मुरलीधर, १७) वंशीधर, १८) गिरिधर, १९) केशव, २०) माधव, २१) जनार्दन, २२) नरोत्तम, २३) पुरुषोत्तम यदु वंशया यदुनन्दन, २४) देवकीया काय् देवकी नन्द धाइथें मेमेगु नां थथेदु । श्री न्ह्यःने तयाः १) श्रीकृष्ण, २) राधा न्ह्यःने तयाः राधाकृष्ण, ३) गोपी न्ह्यःने तयाः गोपीकृष्ण, ४) बाल न्ह्यःने तयाः बालकृष्ण, ५) भजनय् हरे कृष्ण, ६) हरि न्ह्यःने तयाः हरिकृष्ण, ७) ओम न्ह्यःने तयाः ओमकृष्ण आदि । कृष्णयात किसन नं धाइ ।

कृष्णया व वया दाजुया अबु छम्ह बसुदेव व मांपिं निम्ह दाजुकिजाया निम्ह मां न्ह्यथुम्ह रोहिणी पुत्र बलराम, लिथुम्ह देवकी पुत्र कृष्ण । कृष्णया जन्म मां देवकी तुतु धाइमां यशोदा, गुरु सान्दिपनि, पासा मनसुखा व सुदामा । बसुदेवया काय् जुयाः मेगु नां वासुदेव नं कृष्णया नां खः ।
कृष्णया अनेक चरित्र लीला दु । चा नम्ह कथं म्हुतु फायेका स्वतं कृष्णया म्हुतुं दुने पृथ्वी केनाबिल । उगले चिनाबिलं उगः हे साला यंकाः खिपः चफुइफुम्ह, कृष्णया जा“गरं कंसया सेनां आगजनी यानाबिल । उकी बाँसुरी धुनं मिस्याना बिल । कृष्णया बा“सुरी धुनं गोपिनीपिनिगु निरवस्त्र जुया म्वःल्हू वं पिनिगु बाँसुरीया धुनं वसः फुक्क खाया बिल । च्वला पतिंचा छपतिं नं पहाड (गुँ) ल्ह्वनाः दक्वसित वां मदायेक कुसां थें वत बी फुम्ह । दक्व गोपिनीपिन्त छम्ह छम्ह कृष्ण थयेके फुम्ह ।
कृष्णया १६०० (झिंखुसःम्ह) कलाः दुसां वया स्वम्ह के जक कलाःप्रिं खः – रुकमिणी, सत्यभामा व जाम्बुवती खः ।
अथेला वया ययेकीपिं प्रेमिका मतिनापिं जवय् राधा व खवय् राधिकापिं खः । कृष्ण सुंलिसे मतिना मदुसां नं वया जादुया बाँसुरी फुकसित मोह यानाः साला कायेफु ।
अझ नं ला कृष्णं मोहपरय् जुइक वास्याहां न्हिलाः फुक्क गोपिनि मिस्तय्त मोह यायेफुम्ह खः ।

कृष्ण मचांनिसें बध याना वःपिं थीथी कृष्णया दुश्मनत कंसया केहेँ पुतनायात विषादी दुरु त्वंके बियाः दुरु त्वत्वं प्राण हे कयाबिल । थः मांबौया शत्रु दुश्मन थः पाजु कंसयात मुक्का जक नकाः क्वःथयाः बध याना बिल । महाभारतय् थःत सच्छि व च्याकः ब्वःब्यूम्ह शिशुपालयात सुदर्शन चक्रं अस्त्र प्रहार यानाः बध याना बिल । थुपिं कृष्णया लिला व चरित्र जुल ।
महाभारतय् भीमं स्याये मफुम्ह जरासन्धयात कृष्णं सितु घाँय् पुयाः फायाः जःखवय् खः जवय् संकेत बियाः भीमयात थ्वहे कथं निखे बाम्ह बाम्ह सितु घाँय् थें वां छ्वयाः दथुइ महाद्यः स्थापना यानाबिल । जरासन्ध थ्वहे कथं स्वाये मफुकथं बध जुल ।
दुर्योधनया ल्यूने कृष्ण च्वनाः भीमयात खम्पाय् गद्दां दाया ब्यु धकाः छुमां बियाः स्याके बिल ।
धृतराष्ट्रया थाय् भीमयात मछ्सवसे नयाम्ह भीमयात छ्वयाः कचाकुचु याके बिल । थुपिं हे खः कृष्णया छलकपट । गुरु बाज्या दाजु किजापिं नाप ल्वाये मखु धकाः धनु गान्दिव बाणया थोका त्वःतूम्ह अर्जुनयात कृष्णं चतुव्रम्ह विष्णु व विश्वरुप क्यनाः ल्वाके बिल । कृष्णया छगू कलंक थ्व नं खः ।

आः थौंया न्हि स्वनिगःया स्वंगू नगरय् सं भारी कृष्णाष्टमि पर्व उत्सव हना च्वनी कि चुक ननि लाछि पतिं किपाः तस्विर ब्वया फल्चाय् कृष्ण द्यः ब्वयाः कृष्णाष्टमि पर्व हनाच्वनी । यल नगरय् ला कृष्ण द्यः देगलय् सुथइलंनिसें बहनी ईतक भक्तजनपिं मेलाकथं थ्यनाच्वनी । मेमेगु कृष्ण देगलय् नं मेलाकथं थ्यना च्वनीसा भारतया मथुरा नगरय् द्वारिका नगरय् नं मेला जुयाच्वनी ।
आः थौंया न्हि खुन्हु कृष्णाष्टमि व्रत च्वनाच्वंपिं कृष्णद्यः पुजा यानाः गुम्हं जाग्राम च्वना च्वनीसा गुम्हं छछाः पालन यानाः च्वनी । गनं गनं ला कृष्ण द्यःया धलं दनाः कृष्ण पूजा जुयाच्वनी ।
फल्चाय् ब्वयातःपिं कृष्ण द्यःया पूजा न्ह्यानाच्वनी । थौंया न्हि खुन्हु कृष्णया यःगु धौ ग्वः, म्हय्खापा मिया च्वनी । कृष्ण बूगु चा रातकथं चि, इमू, पालु, चाकु, छायाः प्रसाद स्वां सिन्हःनिसें कयाच्वंपिं नं दयाच्वनी ।
चुक पतिं ब्वया तइपिं कृष्णया किपाः मध्ये कृष्णचरित्र व महाभारत किपाः अति स्वये लाइक कथं स्वस्वं बाखं कनाः थुइका च्वंगु नं दया च्वनी ।
आः थौंया न्हि कृष्ण जन्माष्टमि हनाच्वनी । थौं कन्हय्या न्हि खुन्हु यलय् कृष्ण द्यःया जात्रा न्ह्यानाच्वनी । थ्व हे कथं येँय् त्वाःत्वाःपटिं कृष्ण खः जात्रा न्ह्यानाच्वनी ।